Blog: tegenpolen: Netflix
Interessant genoeg:Netflix lijkt hard, maar werkt alleen bij hoge ontwikkelcapaciteit en sterke leercultuur.
Leiderschap,
Centrale voorwaarde
Leiderschap is daarmee geen aparte interventie, maar een dragend principe onder de methodiek. Het beïnvloedt hoe leercultuur zich ontwikkelt, hoe ontwikkelvermogen wordt benut en welk tempo en welke diepgang passend is bij het werken met de Aanspreekcirkel.
De Aanspreekcirkel is een methodiek om het goede gesprek te voeren, maar zij werkt nooit los van haar omgeving. Of gesprekken daadwerkelijk verdiepen, leiden tot gedragen afspraken en bijdragen aan ontwikkeling is afhankelijk van de visie en het voorbeeldgedrag in woord en daad van leiders en leidinggevenden om de methodiek te laten landen, beklijven en de effecten te koesteren
Hieronder enkele voorbeelden leiders en denkers die direct betekenisvol zijn geweest bij het ontwerpen van de aanspreekcirkel. De hiervan afgeleide visie op leiderschap 'relationeel leiderschap' heeft hij o.a. gepubliceerd in een artikel uit 2020 dat hieronder te downloaden is.
Onder menu bronnen staat een uitgebreide lijst van denkers, wetenschappers, auteurs waarop de aanspreekcirkel is gebaseerd.
Nelson Mandela
President Zuid Afrika
Stond voor leiderschap vanuit luisteren, verzoening en morele moed. Zijn benadering benadrukte het belang van het gesprek, zelfs met tegenstanders, en het dragen van spanning zonder deze te ontkennen. Dit sluit direct aan bij de Aanspreekcirkel als methodiek voor het goede gesprek in complexe contexten.
Wilma van der Scheer
Erasmus universiteit Rotterdam
Benadrukt gedeeld leiderschap, morele betrokkenheid en het omgaan met complexiteit en niet-weten. Haar visie sluit nauw aan bij de Aanspreekcirkel als dialogische methodiek waarin leiderschap ontstaat in interactie.
Steven Covey
Covey Leadership Centre
Covey’s kernprincipe “Seek first to understand, then to be understood” Empathisch luisteren is bij Covey geen techniek, maar een houding die wederkerigheid en vertrouwen mogelijk maakt, kernpunten uit de aanspreekcirkel.
Blog: presteren door aanspreken
Wie heeft er eigenlijk gelijk? In discussies over leiderschap lijkt het vaak een keuze: hard sturen of zacht verbinden, resultaat of relatie, tempo of dialoog. De praktijk is weerbarstiger. Organisaties als Netflix laten zien dat keiharde performance en open feedback prima samen kunnen gaan. Tegelijkertijd zien we in veel organisaties dat snelheid, targets en “candor” leiden tot stilzwijgen, defensief gedrag en afnemend leervermogen. Wie heeft er dan gelijk?
Twee speerpunten
Leercultuur verwijst naar de ongeschreven regels in een team of organisatie. Durven mensen zich uit te spreken? Is reflectie normaal? Mogen fouten gemaakt worden? Een constructieve leercultuur nodigt uit tot leren en ontwikkelen, terwijl een destructieve leercultuur mensen voorzichtig of stil of angstig maakt.
De vier elementen van ontwikkelvermogen komen pas tot bloei in een constructieve leercultuur. Ontbreekt die, dan blijft potentieel onbenut. Is de leercultuur wel ondersteunend, maar ontbreekt ontwikkelvermogen, dan stokt de beweging alsnog. De combinatie van beide bepaalt of de inzet van de Aanspreekcirkel bevorderend, beperkend, belemmerend of blokkerend werkt.
Ontwikkelvermogen
Ontwikkelvermogen bepaalt in hoge mate of het goede gesprek meer is dan een eenmalig moment. Het gaat over de mate waarin mensen, teams en organisaties in staat zijn om ervaringen om te zetten in leren en ontwikkeling. Waar leercultuur bepaalt wat er mag, bepaalt ontwikkelvermogen wat mogelijk is.
Binnen de Aanspreekcirkel komt ontwikkelvermogen tot uiting in hoe mensen omgaan met reflectie, spanning en verschil. Het raakt niet alleen het individuele gesprek, maar ook de ontwikkeling van teams en de organisatie als geheel. Zonder ontwikkelvermogen blijft het goede gesprek hangen in woorden; mét ontwikkelvermogen wordt het een hefboom voor beweging. De vier elementen uit het ontwikkelvermogen zijn:
- handelingsperspectief
- draagkracht
- eigen regie
- verbeelding
Leercultuur
Leercultuur bepaalt in hoge mate of het goede gesprek daadwerkelijk kan plaatsvinden. Het gaat over de ongeschreven regels in een team of organisatie: wat mag gezegd worden, hoe wordt omgegaan met fouten en spanning, en of reflectie wordt gezien als waardevol of lastig. Leercultuur laat zich niet aflezen aan intenties of beleid, maar wordt zichtbaar in het dagelijkse gesprek.
Binnen de Aanspreekcirkel vormt leercultuur de bedding onder het gesprek. Zij bepaalt of uitspreken veilig voelt, of verschillen onderzocht mogen worden en of aanspreken leidt tot leren of tot terughoudendheid.
Een constructieve leercultuur versterkt de werking van de methodiek; een destructieve leercultuur begrenst of blokkeert haar effect. Daarmee is leercultuur niet iets naast de methodiek, maar een voorwaarde die haar draagvlak en impact bepaalt.