Persoonlijk Leiderschap
Ik heb lang getwijfeld of ik mijn boek Tien stappen op weg naar Persoonlijk Ondernemerschap hier opnieuw zou opnemen. Het boek is inmiddels ruim vijftien jaar oud. Ik schreef het in een periode die voor mij persoonlijk zwaar was: midden in een diepe depressie en tegelijk in een tijd van economische crisis.
De wereld van toen lijkt inmiddels bijna een andere wereld. Social media hebben onze communicatie veranderd, kunstmatige intelligentie staat op volledig doorbreken en de coronacrisis heeft ons beeld van werk en samenwerken flink opgeschud. Veel voorbeelden en verhalen in het boek horen duidelijk bij die tijd. En toch… als ik het boek opnieuw doorblader, zie ik dat de kern nog steeds staat.
De essentie van persoonlijk leiderschap – of zoals ik het toen noemde: persoonlijk ondernemerschap – gaat uiteindelijk niet over trends, technologie of managementmodellen. Het gaat over een eenvoudige maar krachtige vraag: Durf je het beste en het mooiste uit jezelf én uit anderen te halen?
Juist in een tijd waarin het soms lijkt alsof alles draait om het individu, het eigen succes en het eigen gelijk, blijft voor mij één overtuiging overeind: Door het beste en het mooiste uit anderen te halen, haal je uiteindelijk ook het mooiste uit jezelf. Daar zit voor mij de echte betekenis van persoonlijk leiderschap. Niet het vergroten van het ego, maar het openen van het hart. Wanneer mensen elkaar echt zien, aanspreken en ondersteunen, ontstaat er iets bijzonders. Dan gaan mensen groeien. Teams gaan beter samenwerken. Organisaties worden menselijker: Het hart blijft kloppen.
In het najaar verschijnt een geactualiseerde versie van dit boek.
Met nieuwe voorbeelden, nieuwe inzichten en met alles wat ik de afgelopen vijftien jaar hebben geleerd.
Maar de kern blijft hetzelfde: Het begint bij mij.
Hans, maart 2026
Deel 1: Leiderschap
Persoonlijk leiderschap is de eerste dimensie binnen persoonlijk ondernemerschap. Het staat voor je eigen leider zijn, voor de wijze waarop je in staat bent om vanuit jezelf sturing te geven aan jezelf en aan anderen in relatie tot je werk. Je drijfveer ligt opgeslagen in je verlangens, je dromen en dat wat je echt waardevol en belangrijk vindt. Je neemt zelf het heft in handen om in beweging te komen.
Je neemt de regie. Hierbij doorzie je jezelf en besef je dat je zelf de baas bent. Je luistert naar je stemmetje, je waakvlam. Je bepaalt je richting waar je naar toe wil, waar je heen stuurt.
Deel 2: Zeggenschap
Persoonlijke zeggenschap staat voor de wijze waarop je in staat bent invloed uit te oefenen op grond van wie je bent, wat je doet en hoe je je gedraagt.
Het gaat hierbij om het besef dat je eigen ‘doen en laten’ in belangrijke mate bepalend is voor de omstandigheden waarin jij je op je werk bevindt. Het gaat dus letterlijk om iets te ‘zeggen’ hebben.
Wij zijn niet gewend om ons eigen handelen, ons eigen gedrag als maatstaf te nemen om invloed uit te oefenen. Vaak zijn we ons onvoldoende bewust van onze eigen gedragspatronen
Deel 3: Vakmanschap
Het vak is je werk, manschap (mens) ben je zelf. Je bent in staat om je capaciteiten te benutten. Persoonlijk vakmanschap gaat verder dan het traditioneel uitoefenen van het vak. Als ondernemend vakmens ben je in staat je zelf te sturen en invloed uit te oefenen (zie de vorige stappen).
Je voelt de liefde voor je vak en streeft ernaar die kwaliteit te leveren die je vanuit jezelf wilt leveren en die aansluit bij de behoefte van degene waar je je werk voor doet. Competentie, kennis en ervaring combineer je met discipline en creativiteit.
Deel 4: Beterschap
Beterschap gewenst. Hier zou ’vriendschap gewenst’ een meer passende term zijn. Bij beterschap gaat het namelijk om het mooi-ste uit jezelf naar voren halen. Het gaat om de verbinding die je met anderen aangaat, de relaties die je onderhoudt. Hierbij hoort het inzicht dat hoe meer je in staat bent anderen mooier en beter te laten zijn, hoe mooier en beter jijzelf wordt. Door dik en dun, vanuit een intrinsieke betrokkenheid. Dat is vriendschap. En dan is er ook nog het praktische beterschap. Gewoon beter worden door te blijven leren, te blijven oefenen, nieuwe inzichten vergaren, jezelf en anderen goede feedback geven. Je blijven ontwikkelen door fouten te durven maken, door je grenzen te verleggen, door net dat schepje extra er boven op te doen. Beter worden door goed naar je lichaam te luisteren, door te voelen hoe je er voor staat. Door als het nodig is op de rem te gaan staan, je grenzen aan te geven.Beterschap gewenst. Hier zou ’vriendschap gewenst’ een meer passende term zijn. Bij beterschap gaat het namelijk om het mooiste uit jezelf naar voren halen. Het gaat om de verbinding die je met anderen aangaat, de relaties die je onderhoudt. Hierbij hoort het inzicht dat hoe meer je in staat bent anderen mooier en beter te laten zijn, hoe mooier en beter jijzelf wordt. Door dik en dun, vanuit een intrinsieke betrokkenheid. Beter worden door te blijven leren, te blijven oefenen, nieuwe inzichten vergaren, jezelf en anderen goede feedback en reflectie geven.
Waarom een nieuwe editie?
Toen ik dit boek schreef was het een tijd van crisis – persoonlijk én maatschappelijk en financieel. Juist in die periode ontstond de behoefte om te begrijpen wat mensen werkelijk helpt om het beste uit zichzelf te halen. Nu, ruim vijftien jaar later, leven we opnieuw in een tijd van grote veranderingen en vliegen crisissen en oorlogen ons om de oren. Technologie ontwikkelt zich razendsnel, organisaties zoeken naar nieuwe vormen van samenwerken en mensen stellen steeds vaker de vraag:
Waar doe ik het eigenlijk voor?
Veel voorbeelden in dit boek horen bij een andere tijd. Maar de kern van het verhaal blijkt nog steeds overeind te staan.
De essentie van persoonlijk leiderschap is namelijk tijdloos:
-
bewust worden van wat je raakt
-
verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gedrag
-
het gesprek aangaan met anderen
-
samen leren en ontwikkelen
Dat is precies waar dit boek over gaat. En misschien wel de belangrijkste ontdekking die ik zelf deed: Door het beste en het mooiste uit anderen te halen, haal je uiteindelijk ook het beste en het mooiste uit jezelf zonder daar jezelf te kort voor te doen.
Daar begint het: Het begint bij mij.